Czynniki ewolucyjne

Czynniki ewolucyjne:

– zmienność

– dryf genetyczny

– izolacje

– dobór naturalny

– akces ekologiczny

Zmienność – występowanie zróżnicowanych form w obrębie gatunków.

2 typy zmienności:

1.zmienność niedziedziczna (środowiskowa, fluktuacyjna)

2.zmienność dziedziczna – przekazywana z pokolenia na pokolenie, zależy od puli genowej populacji

**Pula genowa – suma wszystkich genów, wszystkich osobników wchodzących w skład populacji

2 rodzaje:

**Rekombinacyjna – polega na tworzeniu różnych kombinacji już istniejących gatunków. U podłoża zmienności rekombinacyjnej leży proces rozmnażania się płciowego.

 

Źródła zmienności rekombinacyjnej:

– losowe łączenie się osobników do rozrodu

– losowe łączenie się gamet

– losowe rozchodzenie się chromosomów w czasie tworzenia się gamet (mejoza)

– zjawisko crossing over

– transpozony (skaczące geny) – odcinki DNA, które mogą zmieniać swoje położenie w genomie (cała zawartość DNA w komórce)

 

**Mutacyjna – skutek mutacji, zmiana w genach, powstają nowe

Źródła:

– mutacje genowe (punktowe)

– mutacje chromosomowe strukturalne

 

IZOLACJA – każda bariera uniemożliwiająca swobodne krzyżowanie się osobników i wydawanie płodnego potomstwa

 

2 typy:

1.izolacja prezygotyczna – uniemożliwiają łączenie się gamet i powstanie zygoty

  1. a) przestrzenna (geograficzna) – każda bariera przestrzenna, np. morze, rzeka
  2. b) czasowa (fenologiczna) – jeżeli osobniki są w różnym czasie dojrzałe płciowo
  3. c) ekologiczna – barierą jest żerowanie w różnych niszach ekologicznych (miejscach)
  4. d) etologiczna – nierozpoznawanie zachowań godowych przez osobniki
  5. e) mechaniczna – jest konsekwencją niedopasowania narządów kopulacyjnych
  6. f) fizjologiczna gamet – jedna z komórek rozrodczych jest rozpoznawana jako antygen

 

  1. 2. izolacja postzygotyczna – zygota powstaje, dochodzi do zapłodnienia
  2. a) dochodzi do zapłodnienia, ale nie dzieli się
  3. b) zarodek obumiera w poszczególnym okresie rozwoju
  4. c) organizm przechodzi okres rozwoju, ale nie jest zdolny do rozrodu (jest bezpłodny)

 

DRYF(T) GENETYCZNY – jest to losowe przemieszczanie się genów w obrębie populacji.

Allele każdego genu w określonej populacji z określoną częstotliwością (frekwencją). Każda zmiana częstotliwości występowania alleli utrwalona jest w kolejnych pokoleniach przez dryf genetyczny, jest zmienną ewolucyjną.

 

EFEKT ZAŁOŻYCUELA  – polega na odłączeniu niewielkiej grupy osobników od populacji macierzystej. Na nowym terenie staje się ona założycielem nowej populacji w której dryf genetyczny utrwala częstotliwość alleli grupy założycielskiej, a nie populacji wyjściowej (macierzystej).

 

EFEKT WĄSKIEGO GARDŁA – przyczyną wyizolowania niewielu osobników jest katastrofa naturalna i tylko nieliczne osobniki przeżyją i one dają początek nowej populacji.

 

AKCES EKOLOGICZNY – obszar (środowisko) w którym są dogodne warunki do występowania danej formy, a w naturalnej ta forma nie występuje

PRAWO RÓWNOWAGI GENETYCZNEJ HARDY’EGO – WEINBERGE

P2+2pq+q2=1                    p + q = 1

 

p – oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia allela dominującego

p2 – oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia homozygoty dominującej

q – oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia allelu recesywnego

q2 – oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia homozygoty recesywnej

2pq – oznacza prawdopodobieństwo wystąpienia heterozygoty

p(A)=p=0,8 p(a)=q=0,2
p(A)=p=0,8 p(AA)=p2=

0,8×0,8=0,64

p(Aa)=pq=

0,8×0,2=0,16

p(a)=q=0,2 p(Aa)=pq=

0,8×0,2=0,16

p(aa)=q2=

0,2×0,2=0,04

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura

Tagi: ,

Pozostaw odpowiedź