Gąbki – zwierzęta beztkankowe

Typ: Gąbki (Porifera)

Gromada: Gąbki krzemionkowe sześcioosiowe (Hexactinellida)
Gromada: Gąbki wapienne (Calcarea)
Gromada: Gąbki pospolite (Demospondiae)
Gromada: †Archeocjaty (Archeocyatha)

  • Organizmy zaliczane do gąbek nie tworzą typowych tkanek, są zwierzętami osiadłymi i jako jedyne w przyrodzie zwierzęta nie mają otworów gębowych.
  • Gąbki to ślepe ogniowo ewolucyjne, dzieli się je na 4 gromady: gąbki krzemionkowe sześcioosiowe, wapienne, pospolite i wymarłe archeocjaty

12.1. Pochodzenie gąbek

  • Przodkami gąbek najprawdopodobniej były uwicione protisty.
  • W okresie kambryjskim (575 – 505 mln lat temu) prawie wszystkie rafy zbudowane były z archeocjatów, które już wyginęły. Dzisiaj w rafach występuje niewiele gąbek.

12.2. Budowa i funkcje życiowe gąbek

  • Są to organizmy wielokomórkowe, dwuwarstwowe, między warstwami występuje galaretowata substancja – mezohyl.
  • Gąbki mają słabo wykształconą symetrię promienistą.
  • Ich ciało przebite jest otworami (ostiami), które prowadzą do jam wewnętrznych, jamy te wysłane są specjalnymi komórkami – choanocytami. Zadaniem tych komórek jest wychwytywanie cząsteczek pokarmowych z wody, gąbki są więc filtratorami.
  • Posiadają szkielet mineralny, który może być zbudowany z krzemionki (SiO2), węglanu wapnia (CaCO3) lub może występować szkielet mechaniczny utworzony z substancji zwanej sponginą.
  • Wszystkie gąbki mają duże zdolności regeneracyjne.
  • W gąbkach występują gamety, a gonady nie..

12.3. Przegląd i znaczenie gąbek

Gąbki krzemionkowe sześcioosiowe: Gąbki wapienne: Gąbki pospolite:
Ich krzemionkowe igły tworzą skomplikowane szkielety. Są wykorzystywane w celach dekoracyjnych, np. koszyczek Wener. Występują w wodach słonych, dorastają do 10 cm. Jako jedyne gąbki mają igły szkieletowe zbudowane z węglanu wapnia. Przykład: sycon. Ich szkielet zbudowany jest z igieł krzemionkowych i włókien białkowych. Wykorzystuje się je w chirurgii jako tampony oraz jako bardzo delikatny materiał w jubilerstwie i optyce. Przykłady: nadecznik, gąbka grecka.
  • Sposób odżywiania się gąbek ma szczególne znaczenie ekologiczne, gąbki filtrują od 100 do 2000 litrów wody na dobę, na 10 cm^3 ciała. Są więc naturalnym filtratorem wody. Pochłaniają z niej: wapń, krzem, bakterie, martwą zawiesinę organiczną i pewne ilości innych zanieczyszczeń, pod warunkiem, że ich stężenie nie jest za wysokie. 

Artykuł powstał na podstawie:

Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005 

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Gąbki,Świat zwierząt

Tagi: ,,,,,

Pozostaw odpowiedź

szaliki na zamówienie
Czasami szale na zamówienie są mylnie określane. Szaliki tkane HD.
efanshop.com