Film o mszakach do powtórki:

Mszaki występują w środowisku silnie wilgotnym, lecz na lądzie.
U mszaków dominuje gametofit.
Ich gametofit wykazuje cechy pośrednie między plechowcami i organowcami.

Budowa gametofitu – mech płonnik
- chwytniki; nie mają tkanek (cecha plechowców), służą do przytwierdzania rośliny do podłoża
- łodyga; zróżnicowanie komórek na tkanki (cecha organowców); zewnątrz: skórka, tkanka wzmacniająca, tkanka miękiszowa, sam środek – koncentryczna „wiązka” – elementy przewodzące są ułożone koło siebie (pierścienie), w środku: łyko, drewno

- listki; drobne, gęsto rozmieszczone (cecha organowców), dzięki temu mchy chłoną wodę z deszczu czy mgły, liść zbudowany jest z tkanki miękiszowej asymilacyjnej (fotosynteza), niepełne zróżnicowanie na tkanki (cecha plechowców), na powierzchni liścia: stosy asymilacyjne (chłoną wodę, zwiększają powierzchnię fotosyntezy)

- gametangium (miejsce powstawania gamet): rodnia – gametangium żeńskie, plemnia – gametangium męskie

Mchy zawsze występują w dużych skupiskach, nigdy nie pojedynczo!

Mchy jednopienne – to roślina posiadająca męskie i żeńskie organy rozrodcze na tym samym osobniku.
Mchy dwupienne – to roślina, na której może występować wyłącznie gametangia męskie albo żeńskie

Cykl rozwojowy mszaków

Seta wrasta za pomocą stopki w gametofit, sam nie przeprowadza fotosyntezy).
Sporofit żyje kosztem gametofitu (nie pasożytnictwo! Czerpie sole mineralne)
Na szycie sporofilu znajduje się sporangium (rodnie)
W zarodni dochodzi do mejozy i powstają haploidalne zarodniki.

Schemat dla mchów jednopiennych i dwupiennych

Dlaczego mszaki są takie małe?
- nie ma zróżnicowania na tkanki
- utrudnione przemieszczanie się plemnika, potrzeba dużo wody
- brak korzenia (nie utrzyma się w glebie)
- sporofit wyrasta na gametoficie

Mszaki dzielimy na: wątrobowce, mchy

Wątrobowce
Gametofit:
- różna postać morfologiczna (od plechowatych, płaskich rozetek lub rozwidlonych taśm do delikatnych pędów)
- liście zbudowane z pojedynczej warstwy komórek
- liście pełnia ważna rolę w zatrzymywaniu wody (kształt kubeczków lub woreczków)
- plemnie i rodnie osłonięte są liśćmi zmodyfikowanymi (te co osłaniają: plemnie- rosną gęsto, wypukle; rodnie- są większe od innych i głębiej podzielone)
Sporofit:
Ma krótszy trzonek i osadzoną na nim okrągłą zarodnię z zarodnikami
Pokoleniem dominującym jest gametofit posiadający pojedynczy (haploidalny) zestaw chromosomów.

Przedstawiciel: porostnica
Wątrobowce posiadają słabo rozwinięty splątek, z którego rozwija się gametofit w formie plechy lub ulistnione łodyżki, z jednokomórkowymi chwytnikami. Zarodnia nie jest okryta czepkiem. Występują w środowisku o dużej wilgotności.

Przemiana pokoleń: charakterystyczna dla wszystkich mszaków.
Gametofit:
-żyje znacznie dłużej od sporofitu, jest zielony, spełnia funkcje odżywcze i wytwarzania gamet
Sporofit:
-żyje znacznie krócej, jest uzależniony od gametofitu a jego jedyną funkcją jest wytwarzanie zarodników

Torfowce
- grupa mchów
- jako jedyne nie wytwarzają chwytników
- wchłaniają wodę całą powierzchnią
- rośnie przez cały rok (jako jedyny)
- sporofit wyrasta na bocznych odgałęzieniach (nie hamuje głównego pędu)
- liście torfowca, 2 typy: a) żywe z chlorofilem (fotosynteza), b) martwe (wchłaniają wodę)

Aneta Skawińska

Uczennica liceum ogólnokształcącego o profilu biologiczno-chemicznym