Płazy – zwierzęta ziemnowodne

Amphibia (amfibia) – łac. Mogą się poruszać w wodzie i na lądzie

Morfologia

– opływowy kształt (znaczenie w wodzie)

– 2 pary kończyn – popierają ciało:

Kończyny tylne – są większe, masywniejsze (na lądzie: skakanie, w wodzie: poruszanie)

Kończyny przednie – mają palce spięte błonami pławnymi, ułatwiają odpychanie się w wodzie

– pojawiają się powieki (chronią przed wyschnięciem)

– ubarwienie: strona brzuszna jaśniejsza – cecha w wodzie, od strony grzbietowej (ciemniejsza, maskuje na lądzie)

– pokrycie ciała:

Skóra – naga (brak łusek i struktur chroniących), cienka (szybko przenika tlen atmosferyczny), liczne gruczoły śluzowe wydzielające śluz, silnie ukrwiona (oddychanie atmosferyczne ląd), gruczoły jadowe (znaczenie ochronne, substancje trujące – zabarwienie jaskrawe)

– występuje błona bębenkowa – narząd słuchu (ląd)

 

Anatomia

Szkielet płaza bezogonowego zbudowany jest z tkanki kostnej.

 

Szkielet osiowy (czaszka + kręgosłup)

Czaszka z kręgosłupem połączona ruchomo kłykciami potylicznymi

– mogą wykonywać ruchy potakująco – pionowo

Czaszka:

mózgoczaszka – niewielka, silnie skostniała

trzewioczaszka – delikatna, ażurowa (liczne dziury) – dzięki temu jest bardzo lekka

– duże otwarte oczodoły – parzyste otwory zewnętrzne (nosowe)

– drobne zęby (wyrostki kości)

– brak podniebienia

– występuje jama ucha środkowego z jedną kosteczką słuchową – STRZEMIĄCZKO (ląd)

Kręgosłup:

– występują 4 odcinki:

1 odcinek: szyjny – zbudowany z 1 kręgu

2 odcinek: tułowiowy (piersiowy) – nie ma klatki piersiowej, brak żeber

3 odcinek: krzyżowy – zbudowany z 1 kręgu

4 odcinek: ogonowy: 2 typy: a) zrośnięty – żaba, ropucha, b) zbudowany z licznych kręgów (kręgowce ogonowe)

 

Szkielet kończyn:

PRZEDNIA – słabo wykształcona, łączy się z kręgosłupem i z obrączką barkową, składa się z 1 kości: łopatki

Sama kończyna zbudowana jest z kości ramieniowej -> pojedyncza kość przedramienia (!!!) -> kość nadgarstka -> kość śródręcza -> 4-5 palców

TYLNA – połączona z kręgosłupem, w jej skład wchodzą: kość biodrowa (2x) -> kość kulszowa -> kość łonowa (są one zrośnięte, mocna podpora)

WŁAŚCIWA – kość udowa -> pojedyncza kość podudzia -> kość stępu -> kości śródstopia ->kości palców (4)

Układ oddechowy

Podzielony na 2 części: drogi oddechowe, które doprowadzają powietrze do narządu oddechowego (płuca)

W skład dróg oddechowych wchodzą:

Nozdrza zewnętrzne -> jama nosowa połączona z gębową (jama gardzieli) -> krtań -> tchawica (nie ma oskrzeli)

Narząd oddechowy – płuca, mają workowaty kształt (mała powierzchnia), silnie ukrwiona (służą do wymiany gazowej z tlenem atmosferycznym). Warunkiem sprawnej wymiany gazowej jest wentylacja płuc (wdech, wydech) -> za wentylacje odpowiadają ruchy dna gardzieli (nie ma klatki piersiowej).

Funkcję układu oddechowego spełnia także skóra, cienka, delikatna, wilgotna, silnie ukrwiona.

 

Układ krwionośny (krążenia)

2 obiegi krwi – po raz pierwszy!

– Mały (płucny) – w płucach znajduje się sieć naczyń włosowatych (tlen do krwi i usuwany dwutlenek węgla)

– Duży (organizmalny) – w tkankach występuje sieć naczyń włosowatych (z krwi do tkanek tlen, z tkanek do krwi CO2)

Występuje dodatkowo tzw. obieg skórny (TYLKO TU)

– dodatkowa sień naczyń krwionośnych

– nie kończą się w sercu, tylko w zatoce

– odgałęzienie małego obiegu

 

Serce

– podzielone na 3 części: 2 przedsionki i 1 komorę

Przedsionki rozdzielają krew, komora: krew trafia rozdzielona i tu się miesza, zabezpieczenie: kieszonki ograniczają mieszanie się krwi, mechanizm niedoskonały

 

Układ pokarmowy

– drapieżniki -> owady

– język – zwinięty, przyrośnięty z przodu, może być wyrzucany pod dużym ciśnieniem, jest lepki, narząd chwytny

 

Układ wydalniczy

-metabolit -> mocznik (mniej toksyczny od amoniaku – można go przetrzymywać)

-składa się z parzystych przedłużonych nerek typu pranercze

-mocz, słaby r-r mocznika i amoniaku spływa z nich moczowodami (pierwotne) do pęcherza moczowego będącego uchyłkiem kloaki

 

Układ rozrodczy

-rozdzielnopłciowe, dymorfizm (wielkość, ubarwienie)

-parzyste gonady (przewody uchodzą do kloaki)

-Zapłodnienie u płazów bezogonowych jest zewnętrzne

-skrzek-zlepione, galaretowate sznury lub złoża jaj

-samiec zapładnia jaja znoszone przez samice w miarę znoszenia ich do wody

Cały proces rozmnażania zachodzi w wodzie

Larwy płazów -> kijanki -> żyją w wodzie (przypominają ryby), oddychają skrzelami (zewn., lub wewn.), poruszają się za pomocą płetwy (ogon), narząd linii bocznej, brak kończyn, nie mają powiek, 1 obieg krwi, 1 przed. W sercu

metabolit -> amoniak, mają dłuższe jelito -> roślinożerne

Fazy metamorfozy (przeobrażenia larwy)

-pojawiają się kończyny tylne potem przednie

-Redukuje się ogon

-pojawiają się powieki

-zanika narząd linii bocznej

-zanikają skrzela -> płuca

-pojawia się 2 przedsionek w sercu i 2 obieg krwi

-zmienia się metabolizm z amoniaku na mocznik

Płazy ogoniaste powstały w skutek NEOTENI -> rozmnażanie się larw

 

Mózg:

-mózg pięcioczęściowy (liniowy układ części)

-rdzeń przedłużony zawiera ośrodki oddychania, kontroli pracy sera; największa część mózgu

-kresomózgowie nieco lepiej rozwinięte niż u ryb (dwie półkule o gładkich mięśniach)

-w międzymózgowiu szyszynka (u współczesnych brak oka ciemieniowego)

-spore śródmózgowie z ośrodkami wzroku

-móżdżek¬ – mały i wąski (prosta lokomocja)

-od mózgowia odchodzi 10 par nerwów czaszkowych

 

Przegląd systematyczny płazów

OGONIASTE:

-ciało wydłużone

-4 kończyny

-dobrze rozwinięty ogon

-występują na półkuli północnej w wodach słodkich

-Składają jaja pojedynczo

Należą do nich: traszki, salamandry, odmieniec jaskiniowy

 

BEZOGONOWE:

-występują prawie zawsze na całej półkuli ziemskiej prócz terenów podbiegunowych

-tułów jest silnie skrócony

-odnóża tylne przystosowane są do pływania i skakania

Należą do nich: żaby, ropuchy, kumaki, rzekotki, grzebuszka ziemna

 

BEZNOGIE:

-żyją w tropikalnych lasach – w ziemi

-zamieszkują Amerykę południową i Azję

-ciało ma kształt robakowaty (przypomina duże dżdżownice)

-w skórze mają drobne łuski

 

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Płazy,Świat zwierząt

Pozostaw odpowiedź

proroctwa michaldy o papieżu
królowa saby nosząca czasemmiano trzynastej sybilli wspomniana jest w trzech starożytnych źródłach pisanych biblii koranie i kebra nagast czyli
prawolingo.pl