Przebieg i skutki oogenezy i spermatogenezy

oogamia – komórka jajowa nieruchliwa, plemniki ruchliwe

Spermatogeneza – proces powstawania plemników

– zlokalizowany jest w gonadach męskich w kanalikach nasiennych jąder

– proces u osobnika dojrzałego płciowo zachodzi w sposób ciągły

– 2n – spermatogonium, może się dzielić, namnażać, dzieli się mitotycznie

– spermatogonium dojrzewa w spermatocyt I rzędu (2n)

– spermatocyt I rzędu przechodzi  1 podział mejotyczny, daje to 2 spermatocyty II rzędu, które są haploidalne (1n)

– spermatocyty II rzędu przechodzą 2 podział mejotyczny, jest to odwzorowanie mitozy, dzielą się na 2 komórki ->spermatydy (4)

– każda spermatyda przekształca się w plemnik (4)

POWSTAJĄ MILIONY PLEMNIKÓW! Ok. 300mln

miniaturka

Funkcjąplemnika jest dotarcie do komórki jajowej.

Budowa plemnika

główka – tu znajduje się jądro (materiał genetyczny), a w przedniej części główki znajduje się AKROSOM – pęcherzyk, który zawiera enzymy proteolityczne, które rozkładają białka. Tylko główka wnika do komórki jajowej!

wstawka – znajduje się za główką, a w niej liczne mitochondria (źródło energii, niezbędna do ruchu)

witka – organellom ruchu, dzięki niej plemnik się porusza

 

Oogeneza – proces powstawania komórki jajowej

– zlokalizowana jest w gonadach żeńskich, jajnikach (pęcherzykach Graffa)

– rozpoczyna się w życiu płodowym, a u osobnika dojrzałego płciowo zachodzi cyklicznie

– w jednym cyklu dojrzewa z reguły 1 komórka jajowa

– zaczyna się od komórki macierzystej: oogonium – dzielą się mitotycznie (2n)

– oogonium dojrzewa w oogocyt I rzędu, jest diploidalne (2n)

– oogocyt I rzędu przechodzi 1 podział mejotyczny, podziałowi temu towarzyszy nierówny podział cytoplazmy: 1 komórka jest wyraźnie większa ->oogocyt II rzędu, a druga mniejsza, czyli ciałko kierunkowe lub polocyt

– ciałko kierunkowe (polocyt) dzieli się mejotycznie, a oogocyt II rzędu znów przechodzi podział nierówny cytoplazmy, ta większa to ootyda (1n) lub owotyda -> ona przekształci się w komórkę jajową, ciałka kierunkowe znikają, rozpadają się

 

Porównanie spermatogenezy i oogenezy

  SPERMATOGENEZA OOGENEZA
PROCES POWSTAWANIA Plemników Komórki jajowej
LOKALIZACJA Gonady męskie, kanaliki nasienne jąder Gonady żeńskie, pęcherzyki Graffa
SPOSÓB ZACHODZENIA PROCESU U OSOBNIKA DOJRZAŁEGO Ciągły Cykliczny
KOMÓRKA MACIERZYSTA Spermatogonium (2n) Oogonium (2n)
DOJRZAŁA KOM. MACIERZYSTA Spermatocyt I rzędu (2n) Oogocyt I rzędu (2n)
PIERWSZY PODZIAŁ MEJOTYCZNY Spermatocyty II rzędu (1n)
  • Oocyt I rzędu (1n)
  • Ciałko kierunkowe (polocyt)
DRUGI PODZIAŁ MEJOTYCZNY Spermatydy (1n) – 4 (2 kom.)
  • Ootyda (1n)
  • Rozpada się
KOŃCOWY ETAP. POWSTANIE… Plemniki(4) Komórka jajowa

Tab. Aneta Skawińska

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura

Pozostaw odpowiedź