portal popularnonaukowy

Natchem"
Chmura tagów. Chmura tagów. Partnerzy:
  • Karty Plastikowe - ekologiczne karty plastikowe
  • Jak założyć firmę
  • Jak nie płacić zus
  • Rejestracja Leków
  • Car rentals ireland










  • aik odzież damska
    Outlet internetowy - odzież AiK
    n-fashion.pl

    Stawonogi – budowa,układy,rozmnażanie,znaczenie

    BIOLOGIA Stawonogi Świat zwierząt

    biomist.pl
    Typ: Stawonogi (Arthropoda)
    Podtyp: Trylobitowce (†Trilobitomorpha)
    Gromada: Trylobity (†Trilobita)
    Podtyp: Szczękoczułkowce (Chelicerata)
    Gromada: Pajęczaki (Arachnida)
    Gromada: Staroraki (Merostomata)
    Podtyp: Żuwaczkowce (Mandibulata)
    Gromada: Skorupiaki (Crustacea)
    Gromada: Wije (Myriapoda)
    Gromada: Owady (Insecta)
    • Opisano ponad 1,1 mln stawonogów, są więc największą grupą organizmów. Choć są bezkręgowcami – opanowały zdolność lotu.

    Pochodzenie i filogeneza stawonogów

    • Ich przodkami były prawdopodobnie zwierzęta morskie.

    Budowa ciała i funkcje życiowe stawonogów

    Budowa zewnętrzna i powłokowa ciała

    • Ciało podzielone na zróżnicowane segmenty zwane tagmami: głowa, tułów, odwłok.
    • Tagmy często się łączą (u skorupiaków i pająków) w głowotułów.
    • Odnóża na głowie uległy przekształceniu w czułki i narządy gębowe. Odnóża tułowiowe służą do poruszania się. Odnóża odwłokowe zanikły lub wspomagają odnóża tułowiowe bądź odgrywają rolę narządu kopulacyjnego.
    • Ciało stawonogów wyścielone jest jednowarstwową kutykulą zbudowaną głównie z białka, chityny i soli wapniowych, kutykula ta jest szkieletem zewnętrznym i nadaje sztywność.
    • Pomiędzy segmentami tułowia i członami odnóży występują stawy zbudowane z samej chityny.
    Wady zewnętrznego szkieletu: Zalety zewnętrznego szkieletu:
    1. Ciężki, utrudnia poruszanie.
    2. Uniemożliwienie osiągnięcia większych rozmiarów.
    1. Pełni funkcję pancerza ochronnego.
    2. Nie przepuszcza wody i gazów.
    • Ze względu na kutykulę występuje przyrost skokowy, w okresie linienia, czyli zrzucania pancerzu. W czasie linienia zwierzę jest praktycznie bezbronne.

    Układ mięśniowy

    • Pojawienie się mięśni poprzecznie prążkowanych, zwiększających możliwości ruchu.
    • Wyróżnienie się zginaczy i prostowników, mających dużą sprawność.
    • Mięśnie ruchowe przypominają mięśnie szkieletowe kręgowców.

    Układ pokarmowy

    • Jelito podzielone na trzy części, jak u mięczaków.
    • Tylne i przednie jelito nie uczestniczą w procesie trawienia, bo wysłane są warstwą białkowo-chitynową.
    • Otwór gębowy otoczony narządami gębowymi.
    • Palczasty gruczoł trawienny nie występuje u owadów.
    • Aparaty gębowe: gryzący (konik polny), ssący (motyl), kująco-ssący (komar), liżący (mucha), liżąco-ssący (osa).

    Układ oddechowy

    • Skorupiaki: mają skrzela w postaci silne rozgałęzionych i ukrwionych wyrostków; osadzone na odnóżach; w warunkach lądowych skorupiaki wykształciły płuca i tchawki.
    • Pajęczaki: płuca; parzyste komory; położone na odwłokach; tlen prowadzą do nich szczeliny; podzielone na kieszonki; czasem tchawki.
    • Owady i wije: tchawki; chitynowe rurki rozłożone po całym ciele; układ krążenia nie uczestniczy w wymianie gazowej; przez tchawki niemożliwy jest rozrost.
    • U małych stawonogów wymiana gazowa odbywa się całą powierzchnią ciała.

    Układ krążenia

    • Otwarty, serce i kilka naczyń krwionośnych.
    • Hemolimfa to płyn krążący w układzie wymieszany z krwią i płynami ciała, i barwnikami rozpuszczonymi w osoczu.
    • Serce występuje po grzbietowej stronie ciała.

    Układ nerwowy i narządy zmysłów

    • Składa się z parzystego zwoju nerwowego, obrączki okołogardzielowej i dwóch pni brzusznych.
    • Centralizacja, jeden łańcuszek nerwowy, dwu- lub trzy częściowy mózg.
    • Narządy zmysłów zazwyczaj umiejscowione w okolicach otworu gębowego.
    • Włoski dotykowe, statocysty – narządy równowagi, narząd słuchu(n. tympanalne).
    • Oczy proste występują u pajęczaków.
    Oczy złożone:
    Złożone z pojedynczych elementów (do 28tys.) zwanych omatidiami, obraz mozaikowy, przetwarzany przez układ nerwowy. Owady dzięki takim oczom są w stanie widzieć 360° i widzą więcej kolorów.
    Apozycyjne: Superpozycyjne:
    Owady dzienne; komórki barwnikowe pochłaniają promienie świetlne, przepuszczając tylko prostopadłe. Owady nocne i zmierzchowe; obraz jaśniejszy; strata na ostrości.

    Układ wydalniczy

    • Narządy wydalnicze to przekształcone metanefrydia zlokalizowane w parzystych gruczołach zielonych/czułkowych i szczękowych u skorupiaków i gruczołach biodrowych u pajęczaków.
    • Cewki Malpighiego to kanaliki, które ujście mają między jelitem środkowym i tylnym. Ich funkcją jest przekazywanie zbędnych i szkodliwych metabolitów i transportem ich do jelita. Cewki występują u owadów, wijów i wyższych pajęczaków.
    • Stawonogi wodne wydzielają amoniak, a lądowe związki azotowe lub kwas moczowy.

    Rozmnażanie się i rozwój stawonogów

    • Stawonogi są w większości rozdzielnopłciowe i jajorodne.
    • U wodnych skorupiaków występuje zapłodnienie zewnętrzne.
    • U lądowych stawonogów występuje zapłodnienie wewnętrzne.
    • Rozwój prosty mają pajęczaki, a rozwój złożony owady.
    • Rozwój złożony różnicuje się na rozwój z przeobrażeniem zupełnym i niezupełnym.
    • Przeobrażenie niezupełne: jajo – larwa – imago. Zupełne: jajo – larwa – poczwarka – imago.
      Istota:
      Rozwój złożony z przeobrażeniem…
      Pchła
      zupełnym.
      Komar
      zupełnym.
      Mucha
      zupełnym.
      Turkuć podjadek
      niezupełnym.
      Pluskwa
      niezupełnym.
    • Larwa, przekształcając się w imago, zmienia się od wewnątrz i zewnątrz, nie zmienia się jednak układ nerwowy.
    • Partenogeneza – dzieworództwo, rozwój organizmu z niezapłodnionego jaja. Po którymś pokoleniu rodzą się w końcu samce.
    • Heterogonia – następowanie po sobie partenogenezy i rozmnażania płciowego.
    • Polimorfizm – zjawisko występowania w obrębie populacji organizmów określonego gatunku (pomiędzy którymi zachodzi swobodny przepływ genów) odmiennych form różniących się funkcjonalnie lub strukturalnie.
    • Pedogeneza – polega na produkowaniu przez larwy jaj zdolnych do rozwoju partenogenetycznego.

    Przegląd i znaczenie

    Istota: Choroba, którą przenosi:
    Komar Malaria
    Wesz Tyfus
    Mucha tse-tse Śpiączka
    Pchła Dżuma
    Kleszcz Zapalenie opon mózgowych i borelioza

    Artykuł powstał na podstawie:

    Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005

     Stawonogi – budowa,układy,rozmnażanie,znaczenie

    Uczeń drugiej klasy liceum.

    Goście wyszukali nas poprzez:

    • stawonogi
    • rozmnażanie stawonogów
    • znaczenie stawonogów
    • stawonogi rozmnażanie
    • budowa stawonogów
    • zapłodnienie u stawonogów
    • stawonogi budowa
    • jak rozmnażają się stawonogi
    Po więcej zapraszamy na nasze forum biologiczno-chemiczne:
    Autor Mateusz Data 2011-10-15 19:00:37 Czytań: 20498   Komentarzy: 3
    Podobne artykuły
    biomist.pl

    Stawonogi

    Plan budowy stawonogów - posiadają odnóża podzielone na odcinki ruchomo połączone stawami - ciało stawonogów pokrywa sztywny chitynowy pan...

    copyright © by Biomist CMS: WordPress Calivita | projekt graficzny: cichonkarol.com