Struktura i funkcje autonomicznego układu nerwowego

2 funkcjonalne składowe: część współczulna i przywspółczulna – działają antagonistycznie

CECHA CZĘŚĆ WSPÓŁCZULNA CZĘŚĆ PRZYWSPÓŁCZULNA
ośrodki kontrolujące – odcinek piersiowy

– odcinek lędźwiowy

– śródmózgowie

– rdzeń przedłużony

– odcinek krzyżowy

obecność lub brak pnia nerwowego nie tak
długość nerwów przedzwojowych krótkie długie
długość nerwów zwojowych długie krótkie
rodzaj mediatora – noradrenalina

– adrenalina

– acetylocholina
     
narząd: jak wpływa na część współczulną? jak wpływa na część przywspółczulną?
źrenica rozszerzenie zwężenie
gruczoły potowe wydzielanie potu na dłoniach ogólne pocenie się
oskrzela rozszerzenie zwężenie
serce przyspieszenie akcji zwolnienie akcji
wątroba rozkład glikogenu brak wyraźnego efektu
tkanka tłuszczowa rozkład tłuszczy zapasowych brak reakcji
gruczoły ślinowe wydzielanie gęstej śliny wydzielanie wodnistej śliny
żołądek spadek motoryki wzrost motoryki
mięśnie jelita spadek perystaltyki wzrost perystaltyki
gruczoły trawienne spadek wydzielania wzrost wydzielania
wyspy trzustki spadek wydzielania insuliny wzrost wydzielania insuliny

 

Porównanie efektów fizjologicznych wywieranych na poszczególne organy

przez układ współczulny i przywspółczulny – – Repetytorium maturzysty, biologia, poziom podstawowy i rozszerzony, autor: Maciej Mikołajczyk, wyd. Greg, Kraków 2009, ISBN 978-83-7517-205-8, str. 228-229

organ/aspekt fizjologii działanie układu współczulnego działanie układu przywspółczulnego
tętno przyspiesza zwalnia
ciśnienie krwi podnosi obniża
wentylacja płuc zwiększa zmniejsza
źrenica rozszerza zwęża
mięśnie

szkieletowe

stan kurczy rozkurcza
ukrwienie zwiększa zmniejsza
tętnice skóry zwęża rozszerza
gruczoły ślinowe ślina gęsta ślina wodnista
gruczoły potowe zwiększa wydzielanie zmniejsza wydzielanie
produkcja moczu zmniejsza zwiększa
wątroba rozkład glikogenu (uwalnianie glukozy) brak reakcji
 

praca jelit

i żołądka

perystaltyka zmniejsza zwiększa
mięśnie gładkie rozkurcza kurczy
wydzielanie zmniejsza zwiększa
ukrwienie zmniejsza zwiększa
nastrój mobilizacja, stres, ucieczka/atak relaks, odpoczynek

 

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura

Pozostaw odpowiedź