Regulacja ekspresji genów

Mechanizm operonowy (operon) – zbiór genów, które wspólnie kontrolują ujawnianie się określonej cechy metabolicznej.

 

Skład:

1.PROMOTOR – odcinek DNA do którego przyłącza się polimeraza RNA.

2.OPERON – odcinek DNA który wykazuje powinowactwo (może się z nim łączyć) do białka regulatorowego.

3.GENY STRUKTURY – geny zawierające informacje o enzymach biorących udział w danym procesie metabolicznym.

4.GEN REGULATOROWY – zawiera informacje o białku regulatorowym.

 

OPERON LAKTOZOWY (u bakterii)

– zadanie: kontrola syntezy enzymów rozkładających laktozę

1.brak obecności laktozy w środowisku:

– gen regulatorowy ulega transkrypcji

– powstaje mRNA

– zachodzi translacja

– powstaje białko regulatorowe

To białko wykazuje powinowactwo do operatora, więc się z nim łączy.

Polimeraza nie może się przesuwać i nie może przeprowadzić transkrypcji genu struktury.

  1. obecność laktozy w środowisku:

– laktoza wnika do komórki

– gen regulatorowy ulega transkrypcji

– powstaje mRNA

– zachodzi translacja

– powstaje białko regulatorowe

Laktoza łączy się z białkiem regulatorowym. Powstaje glikoproteid. Nie może się to już połączyć z operatorem. Polimeraza po połączeniu z promotorem przesuwa się i przeprowadza transkrypcję genów struktury. Powstaje mRNA i białka enzymatyczne rozkładające laktozę.

 

OPERON TRYPTOFANOWY

– gen regulatorowy ulega transkrypcji

– powstaje białko, które pierwotnie nie pasuje do operatora

– polimeraza przeprowadza transkrypcje genów struktury, zawiera informacje o enzymach

– tryptofan łączy się z białkiem regulatorowym i ten komplet pasuje do operatora

– polimeraza nie może się przesuwać, nie ma transkrypcji genów struktury, nie ma możliwości wytworzenia enzymów regulujących poziom tryptofanu

 

2 typy regulacji białka na poziomie operonu:

1.regulacja negatywna – białko regulatorowe łącząc się z operatorem blokuje operon

2.regulacja pozytywna – białko regulatorowe połączone z operatorem aktywuje operon

 

**Regulacja aktywna, np. operon laktozowy, operon tryptofanowy.

**W jądrze mogą znajdować się białka, które hamują odczyt chromatyny.

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura

Tagi: ,,

Pozostaw odpowiedź

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl