Podstawowe informacje maturalne o rybach


Morfologia:

– opływowy kształt ciała

-strefa przydenna –ciało spłaszczone, np. flądra, płaszczka

-strefa otwartej toni morskiej – ciało spłaszczone bocznie, np. śledź

-w skałach, roślinach- ciało wydłużone, robakowate, np. murena

-strefa rafy koralowej, np. konik morski

-ubarwienie: grzbiet ciemniejszy (maskuje) niż strona brzuszna, kolor jaskrawy-ryby informuje, że jest trująca, lub się podszywa

– płetwy – 2 typy; NIEPRZYSTE: ogonowa (ster i napęd), grzbietowa i odbytowa (zapobiega przechylaniu się na boki), PARZYSTE: piersiowe(z tyłu głowy, funkcja hamulca, zmiana kierunku, przyspieszają przepływ wody przez skrzela), brzuszne (te co piersiowe + u niektórych gatunków narządy kopulacyjne)

-oczy – bez powiek, są wypukłe (większe pole widzenia po bokach), w oku jest srebna warstwa- srebnica – działa jak lustro –skupia światło

-na zewnątrz wzdłuż ciała ciągnie się linia od głowy do ogona, zwana linią boczną – system kanalików w skórze, które zachowują stały kontakt z wodą, wewnątrz kanalików są komórki rzęskowe, które rozpoznają kierunek przepływu wody

-pokrycie ciała: ciało okrywa nabłonek z bardzo licznymi gruczołami  śluzowymi (zmniejsza tarcie); wytworami skóry są łuski –mają dachówkowaty kształt (zachodzą na siebie, od przodu do dołu głowy) zmniejsza tarcie, opór wody, ochrona ciała.

Anatomia:

Szkielet może być zbudowany z tkanki chrzęstnej lub z tkanki kostnej.

Czaszka ryby jest zrośnięta z kręgosłupem nieruchomo (ciśnienie, brak opływowego kształtu –stanowi to opór, zachowuje torpedowaty kształt –zapobiega przechylaniu się)

mózgoczaszka, niewielka, silnie skostniała, co chroni mózg przed wysokim ciśnieniem

trzewioczaszka, zbudowana z otwartych oczodołów

-parzyste otwory nosowe – nozdrza zewnętrzne

-ruchoma żuchwa

-zęby –wyrostki kości

-brak podniebienie (element kostny oddzielający otwór nosowy i gębowy)

-po bokach czaszki znajdują się łuki skrzelowe): u kostnoszkieletowych: ułożone blisko siebie i przykryte wieczkiem skrzelowym), u chrzęstnoszkieletowych: ułożone daleko od siebie, brak wieczek-rekin)

Kręgosłup zbudowany z kręgów, w których zachowują się resztki struny grzbietowej

W kręgosłupie rozróżniamy 2 odcinki: piersiowy (tułowiowy) za głową, kręgi mają zrośnięte łuki grzbietowe, wolne niezrośnięte łuki brzuszne -> żebra, chronią narządy wewnętrzne; ogonowy w którym zrośnięte są łuki grzbietowe i brzuszne, chronią głownie naczynia krwionośne.

3 typy płetw ogonowych: 1. symetryczna (symetria wewnętrzna, kręgosłup za struną grzbietową), 2. niesymetryczna (symetria zewnętrzna, kręgosłup wnika do 1 części) 3. zewnętrznie symetryczna (brak symetrii wewnętrznej i zewnętrznej)

Płetwy są wzmocnione promieniami: grzbietowa i odbytowa ( wspierają się na wyrostkach ościstych łuków grzbietowych i brzusznych), piersiowe (są połączone ruchomo z czaszką), brzuszna (tkwią w mięśniach)

Układ oddechowy

tlen rozpuszczony w wodzie, narząd-> skrzela. Skrzela wspierają się na łukach skrzelowych, łuki skrzelowe posiadają wyrostki filtracyjne, one usuwają zanieczyszczenia na łukach, rozpostarte są blaszki skrzelowe (struktury o dużej powierzchni, silnie ukrwione, które wychwytują tlen z wody)

Układ krążenia

1 obieg, 2 sieci naczyń, serce – budowa szeregowa, serce typu żylnego: u chrzęstnoszkieletowych z 4 części: zatoka żylna-> przedsionek- >komora-> stożek tętniczy (wsytęp. Zastawki, zapobiegają cofaniu się krwi); u kostnoszkieletowych z 3 części: zatoka żylna -> przedsionek -> komora

Układ pokarmowy

otwór gębowy -> gardziel ->przełyk-> pęcherz pławny (wypełnia mieszanina gazów pochodzenia metabolicznego: otwarty, zamknięty) Funkcje: 1. narząd hydrostatyczny –zmniejsza on ciężar właściwy ryby i umożliwia pływanie na różnych głębokościach, 2. oddechowa – u niektórych ryb (dwudyszne) pęcherz jest ukrwiony, co umożliwia pobieranie tlenu w formie gazowej STAN ANABIOZY, 3. u niektórych narząd webera narząd umożliwiający odbieranie fal dźwiękowych -> żołądek-> jelito otwiera gruczoły trawienne (wątroba) ->odbyt

Układ wydalniczy

narząd –pranerka (2 funkcje: wydalnicza i osmoregulacja – reguluje ilość wody i soli mineralnych w organizmie), wydalają amoniak.

Woda słodka: nie pije, stężenie wody wewnątrz ryby jest większe niż w środowisku, dużo wydala rozcieńczonego moczu. Woda słona: pije, ograniczają stratę wody w moczu, mało wydalają.

Układ rozrodczy

większość ryb jest jajorodna, ale zdarzają się formy żyworodne(chrzęstne i trzonopłetwe) samice niektórych gatunków opiekują się potomstwem (ikrą lub narybkiem). Gody ryb (tarło) odbywają się sezonowo.

Mózg

niewielki, u chrzęstnych kierują się węchem, u kostnych wzrokiem.

Przegląd

Chrzęstnoszkieletowe – szkielet chrzęstny, spłaszczone grzbietobrzusznie, otwór gębowy jest po stronie brzusznej, szczeliny skrzelowe po bokach głowy, płetwa ogonowa asymetryczna, w sercu stożek tętniczy, brak pęcherza pławnego, silnie rozwinięty zmysł węchu, specyficzna osmoregulacja. Dodatkowo warto przestudiować zadania maturalne z ryb, gdyż to bardzo ciekawy temat na zadania. 

Kostnoszkieletowe: układ kostny, bocznie spłaszczone, otwór gębowy z przodu, po bokach głowy wieczka skrzelowe, płetwa symetryczna, mogą posiadać pęcherz pławny, w serce brak stożka.

Trzonopłetwe – żywa skaminina, płetwy są wydłużone w kształcie trzonków, służą do podpierania się i pełzania (PŁAZY).

Dwudyszne – mogą oddychać w wodzie i na ladzie, żyją w Afryce i Australii, są odporne na suszę

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Ryby,Świat zwierząt

1 Komentarz

  1. Bardzo mało informacji o mózgu ryb. Przecież wiele można o nim napisać, naukowcy wciąż go badają. Przykładowo dr Chojnacka przeanalizowała mózg wargatka i odkryła, że złożone zdolności socjalne i umiejętność zapamiętywania wykryte u niego mają odzwierciedlenie w jego rozmiarze. Porównywała mózg wargatka z mózgami blisko spokrewnionych gatunków ryb o innych zwyczajach żywieniowych. Tutaj cały tekst: http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,40637… – tam też dowiecie się, czym się owa ryba zajmuje, że jest tak wyjątkowa dla badaczy.

Pozostaw odpowiedź

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl