Zastosowanie genetyki w różnych dziedzinach nauki

Rolnictwo

Pula genowa – wszystkie geny wchodzące w skład populacji

  • ZJAWISKO HETEROZJI (bujanie heterozygot) – wprowadzenie nowych parametrów (genów, świeża krew) do hodowli, zwiększając żywotność populacji
  • MUTACJA POLIPLOIDALNA – prowadzą do wytworzenia większej ilości nasion, wykazują cechy korzystne dla hodowcy pod względem ilościowym

Medycyna

  • BADANIA PRENATALNE – badanie prawidłowości kariotypu (zestaw chromosomów danego osobnika). Polega, że w określonej fazie płodu pobiera się płyn owodniowy, który jest wytworem zarodka i działanie na te komórki kolchicyną działa specyficzne – powoduje podział wrzeciona podziałowego, zatrzymuje się na etapie metafazy; chromosomy porządkuje się, grupuje, liczy i sprawdza czy są zdrowe. Określa się czy kariotyp jest prawidłowy czy też nie.

DIAGNOSTYKA:

  • ANALIZA RODOWODÓW – pozwala na ustalenie faktu oraz sposobu dziedziczenia danej choroby. Stanowi też punkt wyjścia dla dalszych analiz.
  • ANALIZA KARIOTYPÓW – porównywanie badanego obrazu chromosomów z wzorcem. W tym celu pobiera się próbkę płynu owodniowego z łona matki, zawierającego komórki płodu

prawidłowy kariotyp męski

kariotyp zespołu Downa


kariotyp zespołu Turnera

  1. a)kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/5/53/20120301230549%21NHGRI_human_male_karyotype.png

2. b) kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/21_trisomy_-_Down_syndrome.png

3.c) kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/45%2CX.jpg/800px-45%2CX.jpg

  • TESTY DNA – wykorzystuje się tu tzw. Sondy molekularne, czyli odcinki DNA o określonej sekwencji
  • CHOROBY GENETYCZNE CZŁOWIEKA

FENYLOKETONURIA –choroba dziedziczna wywołana brakiem enzymu, który katalizuje przemianę fenyloalaniny w tyrozynę; jeżeli nie jest leczona, powoduje upośledzenie umysłowe

  • fenyloalanina–jeden z aminokwasów egzogennych. W skutek tej reakcji następuje nagromadzenie produktów przejściowych, które działają szkodliwie na zakończenia nerwowe, funkcje wielu narządów i to może skutkować śmiercią. Fenyloalanina nie może być syntetyzowana w organizmie, aby uniknąć należy ograniczyć pokarm w którym jest ten aminokwas egzogenny.
  • CHOROBY NOWOTWOROWE – za te choroby o podłożu genetycznym odpowiedzialne są: ONKOGENY (normalne geny, które są u każdego z nas). Mutacja w obrębie ich genu lub bliskim sąsiedztwie skutkuje zmianami nowotworowymi. Zaliczamy: protookogeny i geny supresji wzrostu nowotworowego.

protookogeny – kodują substancje stymulujące podziały komórek

geny supresji wzrostu nowotworowego – kodują białka, które hamują te podziały komórek

Biotechnologia

Inżynieria genetyczna – działania na poziomie genu

  • ENZYMY RESTRYKCYJNE – enzymy, które rozcinają nici DNA w ściśle określonych miejscach, rozpoznają one niewielkie powtarzające się sekwencje nukleotydów o charakterze palindromowym (czyta się tak samo w dwie strony). Wskutek nacięcia, działania restryktazy powstająLEPKIE KOŃCE, które są względem siebie komplementarne.

LEPKIE KOŃCE – jednoniciowe, komplementarne względem siebie odcinki DNA, powstałe po zadziałaniu restryktaz.

WEKTOR – nośnik DNA. Nośnikami mogą być: plazmidy, wirusy.

Plazmid – kolista cząsteczka DNA występująca w cytoplazmie bakterii niezależnie od nukleoidu.

ORGANIZM TRANSGENICZNY – organizm do którego wprowadza się obcy gen

DAWCA – organizm do którego gen jest pobierany dla biorcy

BIORCA – dostaje gen od dawcy

  • TERAPIA GENOWA – polega na wprowadzeniu do organizmu biorcy genu terapeutycznego
Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura,Ciekawostki biologiczne

Tagi: ,

Pozostaw odpowiedź

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl
Serwis biomist.pl
Testowy podgląd tekstu reklamy biomist.pl.
biomist.pl