Pięciotonowy człon chińskiej rakiety przeleciał nad Polską. Nagrały go kamery Skytinel

0

W niedzielę 18 października, ok. 6:13 rano, nad Polską przeleciał pięciotonowy człon chińskiej rakiety Zhuque-2E. Zarejestrowały go kamery sieci Skytinel, która na co dzień wypatruje na niebie bolidów, czyli jasnych meteorów. Obiekt przeleciał od okolic Bielska-Białej w stronę wybrzeży Szwecji. Według obserwatorów nie było ryzyka, że spadnie nad Polską.

Co dokładnie przeleciało nad Polską?

Chodzi o górny człon rakiety Zhuque-2E, czyli tę część, która wynosi ładunek na orbitę, a potem sama zostaje w kosmosie jako śmieć. Rakieta wystartowała 14 października z kosmodromu Jiuquan. Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) podała dokładną identyfikację obiektu: numer w katalogu NORAD 101070 i oznaczenie COSPAR 2026-234L. Człon waży ok. 5000 kg.

Zhuque-2E to rakieta prywatnej chińskiej firmy LandSpace, napędzana ciekłym tlenem i metanem. Takie człony po misji krążą po coraz niższej orbicie, aż opór atmosfery ściągnie je w dół. Większość spala się podczas wejścia w atmosferę, ale przy tak dużej masie część fragmentów może dolecieć do powierzchni Ziemi.

Skytinel, czyli kamery skierowane w niebo

Przelot zarejestrowała sieć Skytinel – system kamer stworzony do obserwacji bolidów, czyli wyjątkowo jasnych meteorów. Takie sieci działają przez całą noc i automatycznie zapisują wszystko, co szybko porusza się po niebie. Dzięki kilku stacjom w różnych miejscach można wyznaczyć tor lotu obiektu.

Tym razem kamery śledziły człon od okolic Bielska-Białej aż po wybrzeże Szwecji. Według Skytinel był to odcinek trajektorii „bez zagrożenia deorbitacją nad Polską podczas obserwowanego przelotu”. Wcześnie rano, przed wschodem Słońca, obiekty na orbicie są dobrze widoczne: my jesteśmy jeszcze w cieniu Ziemi, a one wysoko nad nami są już oświetlone przez Słońce.

POLSA monitoruje i prosi o spokój

Agencja już w sobotę informowała, że śledzi powrót tego członu w atmosferę. W niedzielę potwierdziła przelot i zapowiedziała raport końcowy po weryfikacji danych. Służby i instytucje są informowane zgodnie ze standardowymi procedurami. – „Prosimy o śledzenie wyłącznie oficjalnych komunikatów POLSA” – zaapelowała agencja.

Ostrożność ma swoje źródło. W lutym 2025 r. fragmenty górnego członu rakiety Falcon 9 firmy SpaceX spadły w Wielkopolsce, m.in. w okolicach Poznania. Nikomu nic się nie stało, ale sprawa pokazała, że kosmiczne śmieci mogą wylądować także w Polsce. Od tamtej pory takie przeloty są obserwowane ze szczególną uwagą.

Skąd się bierze kosmiczny złom?

Na orbicie okołoziemskiej krążą dziesiątki tysięcy śledzonych obiektów: działające satelity, ale też zużyte człony rakiet, nieczynne satelity i ich fragmenty. Każdego roku setki obiektów wracają w atmosferę. Zdecydowana większość spala się lub spada do oceanów, które pokrywają ok. 70% powierzchni Ziemi.

Problem polega na tym, że miejsca upadku nie da się precyzyjnie przewidzieć z dużym wyprzedzeniem. Na kilka dni przed wejściem w atmosferę niepewność czasu powrotu wynosi wiele godzin, a w tym czasie obiekt okrąża Ziemię kilka razy. Dlatego agencje kosmiczne i sieci obserwacyjne śledzą takie człony do ostatniej chwili, a dokładniejsze prognozy pojawiają się dopiero tuż przed upadkiem.

Polska patrzy w niebo coraz uważniej

Obserwacje kamer bolidowych, radarów i teleskopów są coraz ważniejsze, bo ruch na orbicie szybko rośnie. Wiele rakiet ma już człony zaprojektowane tak, by po misji wracały w kontrolowany sposób nad ocean. Starsze rozwiązania i część nowych misji wciąż jednak zostawia na orbicie duże obiekty, które spadają w niekontrolowany sposób.

To kolejna w ostatnich dniach wiadomość z polskiej branży kosmicznej – czytaj też o polskiej rampie dla łazika ExoMars i o tym, jak technologia kosmiczna prześwietla Wawel.

Źródła i daty

Zdjęcie wyróżniające: chmura paliwa uwalnianego przez górny człon rakiety Zhuque-2E, sfotografowana nad stanem Wisconsin w USA (inny przelot niż opisany w tekście). Fot. Brainandforce, licencja CC BY 4.0, Wikimedia Commons; kadrowanie Biomist.

Oceń ten post
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
0
Masz przemyślenia? Napisz komentarz!x