„Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem” – Oliver Sacks. Recenzja

0

Mężczyzna, który pomylił swoją żonę z kapeluszem

Oliver Sacks

4,4/5
ocena redakcji
  • Rzetelność4
  • Przystępność5
  • Aktualność3
  • Wartość dla czytelnika5

Werdykt: Dwadzieścia cztery opowieści o pacjentach neurologa, które uczą więcej o mózgu niż niejeden podręcznik. Klasyka, choć niektóre opisy czyta się dziś inaczej.

Tytuł oryginału
The Man Who Mistook His Wife for a Hat
Tłumaczenie
Barbara Lindenberg
Wydawnictwo
Zysk i S-ka
Data wydania
2 stycznia 2009
Liczba stron
304
ISBN
9788375062717
Kategoria
neurologia, opowieści kliniczne
Ocena czytelników
–
Brak ocen – bądź pierwszy
Jedna ocena z jednego urządzenia. Napisz recenzję

Recenzja redakcyjna · Jak oceniamy książki

Oliver Sacks, brytyjski neurolog pracujący w Nowym Jorku, wydał ten zbiór w 1985 r. i z miejsca stał się jednym z najbardziej czytanych autorów piszących o mózgu. Polskie wydanie Zysk i S-ka w przekładzie Barbary Lindenberg ma około trzystu stron i zawiera dwadzieścia cztery historie pacjentów, którzy w wyniku choroby lub urazu stracili albo zyskali zdolności uważane za oczywiste.

O czym jest książka?

Tytułowy pacjent, profesor muzyki, przestał rozpoznawać twarze i przedmioty, choć dobrze widział: opisywał rękawiczkę jako „pojemnik z pięcioma wypustkami”, ale nie wiedział, co to jest. Sacks opisuje to jako agnozję wzrokową. Obok niego są pacjent z amnezją, który żyje w jednym dniu sprzed kilkudziesięciu lat, kobieta, która utraciła czucie własnego ciała (propriocepcję), pacjenci z zespołem Tourette’a, osoby z nadmiarem zdolności, jak bracia bliźniacy liczący liczby pierwsze, oraz pacjenci, u których padaczka wywoływała żywe wspomnienia muzyki z dzieciństwa.

Książka dzieli się na cztery części: Ubytki, Nadmiary, Przeniesienia i Świat prostaczków. Każda opowieść łączy opis kliniczny z refleksją o tym, co dana zdolność znaczy dla tożsamości człowieka. Sacks nie traktuje pacjentów jak przypadków, tylko jak ludzi, którzy znaleźli własne sposoby radzenia sobie z chorobą.

Czego się dowiesz z tej książki?

  • czym są agnozja wzrokowa, prozopagnozja i amnezja następcza na przykładach pacjentów,
  • jak działa propriocepcja, czyli czucie położenia własnego ciała, i co się dzieje, gdy zanika,
  • jakie objawy ma zespół Tourette’a i dlaczego pacjenci różnie reagują na leki,
  • jak padaczka skroniowa może wywoływać wspomnienia muzyczne,
  • dlaczego uszkodzenie jednej okolicy mózgu odbiera konkretną zdolność, a pozostałe zostawia.

Jak czytać tę książkę?

Opowieści różnią się długością i tonem: jedne są krótkimi szkicami na kilka stron, inne rozbudowanymi studiami przypadku z przypisami i późniejszymi uzupełnieniami. Sacks wielokrotnie podkreśla, że neurologia jego czasów skupiała się na deficytach, a on chciał opisać także to, co pacjent zachował i jak przebudował swoje życie. Ten punkt widzenia, łączący obserwację kliniczną z biografią, wpłynął na całe pokolenie lekarzy i autorów. Polskie wydanie ma przystępny przekład, ale warto czytać je z otwartym atlasem mózgu, bo autor rzadko pokazuje, gdzie dokładnie leżą opisywane okolice.

Mocne strony

  • Empatia i literacki talent. Sacks pisze jak dobry prozaik; historie zostają w pamięci na lata.
  • Neurologia na konkretach. Każde pojęcie jest przypisane do człowieka, co ułatwia zrozumienie funkcji poszczególnych części mózgu.
  • Inspiracja. Książka zachęciła pokolenia studentów do zajęcia się neurologią i neuropsychologią.

Słabsze strony

  • Język epoki. Część określeń (zwłaszcza w części o „prostaczkach”) brzmi dziś przestarzale i niezręcznie.
  • Anegdotyczność. To opisy pojedynczych przypadków, a nie badania; po latach niektóre interpretacje autora uważa się za zbyt literackie.
  • Brak aktualizacji. Współczesne techniki obrazowania mózgu pojawiły się po napisaniu książki i nie są w niej omówione.

Dla kogo?

Dla uczniów i studentów zainteresowanych psychologią, medycyną i neurobiologią, dla nauczycieli biologii omawiających układ nerwowy i dla każdego, kto lubi dobrze opowiedziane historie prawdziwych ludzi.

Werdykt

4,4/5. Ponadczasowa jako literatura, nieco starsza jako nauka. To wciąż jedna z najlepszych książek na pierwsze spotkanie z neurologią.

Przeczytaj też nasze recenzje

Powiązane artykuły na Biomist

Źródła

Oceń ten post
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
0
Masz przemyślenia? Napisz komentarz!x