„Pieśń komórek” – Siddhartha Mukherjee. Recenzja książki o biologii komórki

0

Pieśń komórek. Nowa epoka medycyny

Siddhartha Mukherjee

4,3/5
ocena redakcji
  • Rzetelność5
  • Przystępność4
  • Aktualność5
  • Wartość dla czytelnika4

Werdykt: Trzecia wielka książka Mukherjee: historia odkrycia komórki i terapii, które z niej wyrosły. Mniej spójna niż „Gen”, ale bardzo aktualna.

Tytuł oryginału
The Song of the Cell: An Exploration of Medicine and the New Human
Tłumaczenie
Jan Dzierzgowski
Wydawnictwo
Czarne
Data wydania
20 listopada 2024
Liczba stron
528
ISBN
9788381919944
Kategoria
biologia komórki, historia medycyny
Ocena czytelników
–
Brak ocen – bądź pierwszy
Jedna ocena z jednego urządzenia. Napisz recenzję

Recenzja redakcyjna · Jak oceniamy książki

Siddhartha Mukherjee, onkolog z Columbia University i laureat Pulitzera za „Cesarza wszech chorób”, zamyka „Pieśnią komórek” trylogię o podstawach biologii i medycyny. Po raku i genie przyszła kolej na komórkę – najmniejszą jednostkę życia. Oryginał ukazał się w 2022 r., polskie wydanie Wydawnictwa Czarne w przekładzie Jana Dzierzgowskiego w listopadzie 2024 r.

O czym jest książka?

Pierwsza część to historia odkrycia komórki: Antonie van Leeuwenhoek i jego „zwierzątka” w kropli wody, Robert Hooke i komórki korka, Schleiden i Schwann, którzy uznali komórkę za podstawę budowy roślin i zwierząt, Rudolf Virchow i zasada, że każda komórka pochodzi od komórki. Mukherjee pokazuje, jak z tej zasady wyrosła patologia komórkowa i medycyna, która zaczęła szukać przyczyn chorób w zmianach na poziomie pojedynczych komórek.

Dalsze rozdziały opisują kolejne typy komórek i terapie z nimi związane. Jest tu historia zapłodnienia in vitro, przeszczepów szpiku kostnego, komórek układu odpornościowego i terapii CAR-T, w której limfocyty T pacjenta modyfikuje się genetycznie, żeby rozpoznawały komórki nowotworu. Autor opisuje neurony i stymulację mózgu w depresji, komórki beta trzustki i próby leczenia cukrzycy, a także pandemię COVID-19 jako lekcję o tym, jak wirus wykorzystuje maszynerię komórki. Wiele rozdziałów zaczyna się od historii konkretnego pacjenta.

Czego się dowiesz z tej książki?

  • jak rozwijała się teoria komórkowa od XVII do XIX wieku,
  • czym są komórki macierzyste i jak wykorzystuje się je w przeszczepach szpiku,
  • jak działa terapia CAR-T i dlaczego bywa skuteczna w niektórych białaczkach,
  • jak komórki układu odpornościowego rozpoznają obcy organizm,
  • jakie wyzwania etyczne niesie inżynieria komórek, od in vitro po edycję zarodków.

Jak czytać tę książkę?

Książka jest zbiorem powiązanych esejów, a nie jedną opowieścią jak „Gen”, więc można czytać ją rozdziałami w dowolnej kolejności. Najmocniejsze są fragmenty historyczne i te, w których Mukherjee pisze jako lekarz, opisując pacjentów z białaczką i rozmowy o terapiach eksperymentalnych. Fragmenty o terapiach klinicznych to opis historii nauki, a nie wskazówki leczenia; aktualny stan wiedzy o konkretnych metodach trzeba sprawdzać u lekarza i w wytycznych. Dla ucznia przygotowującego się do matury przydatne są pierwsze rozdziały o budowie komórki i teorii komórkowej.

O autorze

Siddhartha Mukherjee (ur. 1970 w Nowym Delhi) studiował biologię na Uniwersytecie Stanforda, immunologię w Oksfordzie jako stypendysta Rhodesa i medycynę na Harvardzie. Jest hematologiem i onkologiem w Columbia University Medical Center, a w laboratorium bada komórki macierzyste i nowotwory krwi. Za „Cesarza wszech chorób” dostał w 2011 r. Nagrodę Pulitzera, a „Gen. Ukryta historia” trafił na listy bestsellerów w wielu krajach. Pisze też dla „New Yorkera”, głównie o medycynie i jej historii.

Mocne strony

  • Historia nauki z ludzką twarzą. Odkrywcy komórki i twórcy terapii są opisani z ich ambicjami, pomyłkami i sporami.
  • Aktualność. Książka obejmuje terapie komórkowe i pandemię COVID-19, czyli tematy, których brakuje w starszych pozycjach.
  • Dobry przekład. Jan Dzierzgowski poradził sobie z terminologią biologiczną i medyczną, zachowując styl autora.

Słabsze strony

  • Mniej spójna konstrukcja. Rozdziały o różnych typach komórek bywają luźno połączone i brakuje wyraźnej osi, którą miał „Gen”.
  • Gęstość. Fragmenty o immunologii i terapiach genowych wymagają od czytelnika skupienia i podstaw biologii.

Dla kogo?

Dla studentów biologii, biotechnologii i medycyny, dla licealistów z rozszerzoną biologią, którzy chcą zobaczyć, do czego prowadzi wiedza o komórce, i dla czytelników poprzednich książek Mukherjee.

Werdykt

4,3/5. Bardzo dobra, aktualna książka o biologii komórki i medycynie, która z niej wyrosła. Nieco słabsza konstrukcyjnie od „Genu”, ale wciąż w ścisłej czołówce popularnonaukowej literatury biologicznej.

Przeczytaj też nasze recenzje

Powiązane artykuły na Biomist

Źródła

Oceń ten post
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
najstarszy
najnowszy oceniany
0
Masz przemyślenia? Napisz komentarz!x