„Piękno Wszechświata” – Brian Greene. Recenzja książki o teorii strun
Piękno Wszechświata. Superstruny, ukryte wymiary i poszukiwanie teorii ostatecznej
Brian Greene
ocena redakcji
- Rzetelność4
- Przystępność4
- Aktualność3
- Wartość dla czytelnika4
Werdykt: Najlepsza popularna książka o teorii strun – jasna w części o względności i kwantach, coraz trudniejsza dalej. Optymizm z 1999 r. dziś trzeba czytać ostrożnie.
- Tytuł oryginału
- The Elegant Universe: Superstrings, Hidden Dimensions, and the Quest for the Ultimate Theory
- Tłumaczenie
- Ewa L. Łokas
- Wydawnictwo
- Prószyński i S-ka
- Data wydania
- 28 lutego 2001
- Liczba stron
- 432
- ISBN
- 8372551782
- Kategoria
- fizyka teoretyczna, kosmologia
Brian Greene, fizyk z Columbia University, w 1999 r. wydał książkę, która przybliżyła teorię strun milionom czytelników i była finalistą Nagrody Pulitzera. Polski przekład Ewy L. Łokas, astrofizyczki z Centrum Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika PAN, wydał Prószyński i S-ka w 2001 r.
O czym jest książka?
Pierwsza część to doskonałe wprowadzenie do dwóch filarów fizyki XX w.: szczególnej i ogólnej teorii względności oraz mechaniki kwantowej. Greene pokazuje, dlaczego obie teorie świetnie działają osobno, ale zawodzą razem – w czarnych dziurach i w pierwszych chwilach Wszechświata.
Druga część przedstawia teorię strun jako kandydatkę na teorię ostateczną: cząstki są drganiami maleńkich strun, a spójność teorii wymaga dodatkowych wymiarów zwiniętych w kształty Calabiego–Yau. Greene omawia supersymetrię, dualności, M-teorię i czarne dziury w teorii strun, przyznając, że teoria nie ma jeszcze potwierdzenia doświadczalnego.
Czego się dowiesz z tej książki?
- dlaczego ogólna teoria względności i mechanika kwantowa się „kłócą”,
- jak wyobrazić sobie dodatkowe, zwinięte wymiary przestrzeni,
- czym są supersymetria i dualność w teorii strun,
- co M-teoria mówi o związkach między różnymi wersjami teorii strun,
- jakie są ograniczenia teorii, której nie da się na razie sprawdzić eksperymentem.
Jak czytać tę książkę?
Książkę najlepiej czytać z ołówkiem i cierpliwością, rozdział po rozdziale, wracając do analogii z pierwszej części, gdy druga robi się abstrakcyjna. Greene nie używa wzorów, ale wymaga od czytelnika trzymania w głowie kilku idei naraz. Po lekturze warto sięgnąć po nowsze materiały o stanie teorii strun, bo przez ostatnie dwie dekady wielu fizyków stało się wobec niej bardziej sceptycznych, a część energii przeniosła się na inne podejścia do grawitacji kwantowej, na przykład pętlową grawitację kwantową, o której pisze Carlo Rovelli.
Mocne strony
- Wstęp do względności. Rozdziały o czasoprzestrzeni i kwantach to jedne z najlepszych popularnych objaśnień tych teorii.
- Analogie. Mrówki na wężu ogrodowym czy węzeł kwantowej „piany” pomagają zobaczyć rzeczy niewyobrażalne.
- Dobry przekład. Ewa Łokas jako astrofizyczka zadbała o poprawność terminologii.
Słabsze strony
- Optymizm z epoki. Po ponad dwudziestu latach teoria strun wciąż nie ma potwierdzenia, a LHC nie znalazł cząstek supersymetrycznych, na które liczono.
- Rosnąca trudność. Druga połowa wymaga od czytelnika dużego zaufania do autora, bo intuicji już nie wystarcza.
- Brak krytyków. Głosy sceptyków teorii strun są ledwie zasygnalizowane.
Dla kogo?
Dla uczniów i studentów zainteresowanych fizyką teoretyczną i dla czytelników, którzy znają już Hawkinga i chcą pójść krok dalej.
Werdykt
3,9/5. Bardzo dobra książka o tym, dlaczego fizycy szukają teorii ostatecznej, mniej pewna jako przewodnik po samej teorii strun, której pozycja od 1999 r. osłabła.
Przeczytaj też nasze recenzje
- „Krótka historia czasu” (Hawking)
- „Helgoland” (Rovelli)
- „Koniec wszystkiego” (Mack)
- Wszystkie recenzje i ranking książek →
Powiązane artykuły na Biomist
Źródła
- Lubimyczytac.pl – dane polskiego wydania.
- Opis bibliograficzny w katalogu Biblioteki Narodowej: Prószyński i S-ka, Warszawa 2001, 428 stron, przekład Ewa L. Łokas.