Rakieta PERUN po czwartym locie. Gdyński SpaceForest szykuje piątą misję i celuje w loty komercyjne
Gdyńska firma SpaceForest po czwartym locie testowym swojej rakiety suborbitalnej PERUN przygotowuje piątą misję i celuje w regularne loty komercyjne. Jak poinformowała PAP 19 października 2026 r., pod koniec sierpnia na poligonie w Ustce sprawdzono m.in. zmodernizowany system sterowania wektorem ciągu, a rakietę odzyskano z morza. Projekt interesuje m.in. Wojsko Polskie i partnerów zagranicznych.
Co to jest PERUN?
PERUN to rakieta suborbitalna wielokrotnego użytku. Ma 11,5 m długości i 45 cm średnicy. Docelowo ma wynosić ładunek o masie do 50 kg na wysokość do 150 km. To powyżej umownej granicy kosmosu (linii Kármána na wysokości 100 km), ale bez wejścia na orbitę: rakieta wznosi się po stromym łuku i opada z powrotem. Według firmy taki lot ma zapewniać około 5 minut eksperymentów w warunkach mikrograwitacji.
Skąd ta mikrograwitacja? Po wyłączeniu silnika rakieta i jej ładunek poruszają się już tylko pod wpływem grawitacji – najpierw wznoszą się siłą rozpędu, potem spadają. W takim swobodnym spadku przedmioty w kapsule zachowują się tak, jakby nic nie ważyły. Na tej samej zasadzie działają loty paraboliczne samolotów, tyle że trwają one zaledwie kilkadziesiąt sekund.
Rakietę napędza hybrydowy silnik SF-1000. „Hybrydowy” oznacza, że paliwo i utleniacz są w różnych stanach skupienia: paliwem stałym jest parafina, a utleniaczem podtlenek azotu (N2O). Silnik taki można – w przeciwieństwie do typowego silnika na paliwo stałe – dławić lub wyłączyć, a jego składniki są stosunkowo bezpieczne w przechowywaniu.
Co pokazał czwarty lot?
Podczas sierpniowej misji w Ustce przetestowano zmodernizowany system sterowania wektorem ciągu (TVC) oraz podsystemy nawigacji i autonomii. TVC polega na odchylaniu kierunku strumienia gazów z silnika, dzięki czemu rakieta może aktywnie korygować tor lotu.
„Lot przebiegł zgodnie z planem, a kluczowe podsystemy, w tym TVC, zadziałały prawidłowo. Misję zakończyliśmy aktywacją systemu przerwania lotu, a rakietę odzyskaliśmy z morza w obrębie poligonu” – powiedział PAP Krzysztof Osiak, kierownik ds. komunikacji marketingowej w SpaceForest. Dodał, że zespół zebrał bardzo obszerną telemetrię, która pozwoli porównać zachowanie rakiety z wcześniejszymi analizami i testami naziemnymi.
Firma nie podała w komunikacie, jaką wysokość osiągnęła rakieta w tym locie.
Od testów do lotów komercyjnych
Prezes SpaceForest i dyrektor misji PERUN Robert Magiera ocenia, że projekt wchodzi w nowy etap. „To moment, w którym projekt PERUN wchodzi w kolejny etap – przechodzimy od weryfikacji poszczególnych rozwiązań technologicznych do dojrzewania całego systemu rakietowego typu dual-use” – powiedział PAP. Dual-use oznacza technologię, która może służyć zarówno celom cywilnym, jak i obronnym.
Obecnie trwa analiza danych z ostatniego lotu i przygotowania do piątej misji (LOT 5). Terminu ani miejsca startu nie ujawniono ze względu na trwające procedury administracyjne. Spółka rozważa współpracę z partnerami z Portugalii i Danii, a w dłuższej perspektywie wskazuje na poligon w Ustce jako możliwy cywilny polski kosmodrom dla suborbitalnych lotów badawczych i komercyjnych. Projekt rozwijany jest m.in. w ramach programu Boost! Europejskiej Agencji Kosmicznej (ESA).
Szansa dla polskich naukowców
SpaceForest prowadzi otwarty nabór ładunków badawczych dla uczelni, instytutów i firm. Kilka minut mikrograwitacji to niewiele w porównaniu z Międzynarodową Stacją Kosmiczną, ale wystarczy do wielu doświadczeń z fizyki płynów, materiałoznawstwa czy testów elektroniki, która ma później polecieć na satelitach. Taki lot jest przy tym znacznie tańszy i łatwiej dostępny niż miejsce na orbicie.
O tym, jak szybko rośnie polski sektor kosmiczny, pisaliśmy niedawno m.in. przy okazji studium firmy MIRORES dla ESA o surowcach księżycowych oraz przelotu członu chińskiej rakiety zarejestrowanego przez polską sieć Skytinel.
Co jeszcze musi się wydarzyć?
Do regularnej oferty komercyjnej jeszcze daleko. Jak zaznaczył Krzysztof Osiak, pełna gotowość będzie zależeć od wyników kolejnych prób, dopracowania procedur oraz ustanowienia odpowiednich ram prawnych dla startów kosmicznych z terytorium Polski. Parametry docelowe – 150 km i 50 kg ładunku – to na razie założenia projektowe, które rakieta musi dopiero potwierdzić w locie. Informacje pochodzą od samej firmy; nie towarzyszy im publikacja naukowa ani niezależny raport z testów.
Źródła i daty
- PAP – Nauka w Polsce, „Pomorskie/ SpaceForest celuje w komercyjne loty rakiety PERUN” – 19.10.2026 – źródło informacji o locie, parametrów rakiety i cytatów.
- Spider’s Web – relacja z lotu testowego rakiety PERUN – 8.09.2026 – relacja z lotu testowego w Ustce.
Zdjęcie wyróżniające: demonstrator rakiety suborbitalnej PERUN eksponowany w Muzeum Lotnictwa Polskiego w Krakowie. Fot. Zala, licencja CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons; kadrowanie Biomist.
