Ptaki – budowa zewnętrzna i układy

Gromada: Ptaki (Aves)
Podgromada: Praptaki (Archaeornithes)
Podgromada: Enantiornithes
Podgromada: Neornithes
Nadrząd: Ptaki bezgrzebieniowe (Palaeognathae)
Narząd: Ptaki grzebieniowe (Neognathae)
  • Tak jak gady są owodniowcami, jednak są stałocieplne (gady zmiennocieplne).
  • Liczą około 8500 gatunków, a w Polsce mieszka 200 z nich.
  • Ptaki wywodzą się od teropodów, czyli drapieżnych dinozaurów.
  • Odziedziczyły dwunożność, trójplaczastość, obojczyki zrośnięte w widełki, kości spneumatyzowane, upierzenie, skrzydła, mostek, skrócony kręgosłup i zrastanie się kręgów z miednicą.
  • Istnieje wiele hipotez, mówiących o tym dlaczego ptaki wykształciły skrzydła. Najważniejszymi z nich są:
    a) arborealna – zwierzęta nadrzewne używały lotu ślizgowego, a potem rozwinął się lot aktywny;
    b) kursorialna – zwierzęta naziemne utrzymywały równowagę, pomagając sobie przednimi kończynami, po czym wykształciły się skrzydła.

Budowa zewnętrzna

  • Ciało pokryte piórami (homologiczne do łusek u gadów), które powstały z naskórka; służą do izolacji termicznej i nadają opływowy kształt; rodzaje piór: okrywowe i puchowe; na skrzydłach ptaki mają lotki i sterówki na ogonie.
  • Aerodynamiczny kształt ciała.
  • Szczęki pozbawione zębów, ale zakończone dziobem, który zmniejsza opór powietrza.
  • Kończyny przednie przekształcone w skrzydła.

Szkielet

  • Spneumatyzowane kości – lekkie, zaopatrzone w worki powietrza.
  • Rozwój grzebienia na mostku, jest to miejsce przyczepu silnych mięśni poruszających skrzydłami.
  • Kość krucza – masywna, daje oparcie kościom skrzydeł.
  • Zrośnięcie obojczyków w kształt litery „V”. Wyrostki haczykowate na żebrach, usztywniające i wzmacniające odcinek piersiowy kręgosłupa.
  • Silnie zredukowane kręgi odcinka ogonowego.
  • Czaszka łączy się z kręgosłupem za pomocą jednego kłykcia potylicznego i dwóch pierwszych kręgów szyjnych, co wraz z ruchomością całego szyjnego odcinka kręgosłupa zapewnia głowie dużą ruchliwość.
  • Silny rozwój mięśni poprzecznie prążkowanych, które są zróżnicowane na tzw. białe i czerwone, te drugie są szczególnie dobrze rozwinięte u dużo i dobrze latających ptaków.

Układ pokarmowy

  • Zróżnicowane dzioby, które mogą służyć do kucia drewna, spijania nektarów, do odcedzenia pokarmu z wody, są więc wszystkożerne.
  • Wykształcenie woli – struktury służącej do zmiękczania i magazynowania pokarmu. Pokarm rozdrobniony zostaje w żołądku, niestrawione resztki są usuwane jako tak zwane wypluwki.

Układ oddechowy

  • Płuca zbudowane z kanalików, przez które powietrze stale przepływa w tym samym kierunku, dzięki temu wymiana gazowa zachodzi w trakcie wdechu i wydechu.
  • Worki powietrzne – wypełniają puste przestrzenie w kościach i między narządami., dzięki nim możliwe jest podwójne oddychanie.

Układ krążenia

  • Serce czteroczęściowe z pełną przegrodą.
  • Krwinki czerwone mają jądra komórkowe.

Układ nerwowy i narządy zmysłów

  • Znaczny rozwój półkuli mózgowych, móżdżku i płatów wzrokowych.
  • Słaby węch, dobry wzrok i słuch.

Układ wydalniczy

  • Brak pęcherza moczowego, mocz spływa do steku (ujście rozrodcze, wydalnicze, pokarmowe), gdzie łączy się z kałem i jest wydalany jako tak zwany kałomocz.   
  • U samic obecność tylko jednego jajnika i jajowodu. Wszystkie są jajorodne. Zapłodnienie wewnętrzne, rzadko na wierzchu kloaki znajduje się narząd kopulacyjny, częściej do zapłodnienia dochodzi w wyniku zetknięcie kloak.
  • Zagniazdowniki – po wykluciu samodzielnie chodzą i opuszczają gniazdo.
  • Gniazdowniki – po wykluciu są bezradne.
  • Występuje silny dymorfizm płciowy.

Artykuł powstał na podstawie:

Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005 

Your ads will be inserted here by

Easy Plugin for AdSense.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot.

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Ptaki

Tagi: ,

Pozostaw odpowiedź