Zastosowanie genetyki w różnych dziedzinach nauki

Rolnictwo

Pula genowa – wszystkie geny wchodzące w skład populacji

  • ZJAWISKO HETEROZJI (bujanie heterozygot) – wprowadzenie nowych parametrów (genów, świeża krew) do hodowli, zwiększając żywotność populacji
  • MUTACJA POLIPLOIDALNA – prowadzą do wytworzenia większej ilości nasion, wykazują cechy korzystne dla hodowcy pod względem ilościowym

Medycyna

  • BADANIA PRENATALNE – badanie prawidłowości kariotypu (zestaw chromosomów danego osobnika). Polega, że w określonej fazie płodu pobiera się płyn owodniowy, który jest wytworem zarodka i działanie na te komórki kolchicyną działa specyficzne – powoduje podział wrzeciona podziałowego, zatrzymuje się na etapie metafazy; chromosomy porządkuje się, grupuje, liczy i sprawdza czy są zdrowe. Określa się czy kariotyp jest prawidłowy czy też nie.

DIAGNOSTYKA:

  • ANALIZA RODOWODÓW – pozwala na ustalenie faktu oraz sposobu dziedziczenia danej choroby. Stanowi też punkt wyjścia dla dalszych analiz.
  • ANALIZA KARIOTYPÓW – porównywanie badanego obrazu chromosomów z wzorcem. W tym celu pobiera się próbkę płynu owodniowego z łona matki, zawierającego komórki płodu

prawidłowy kariotyp męski

kariotyp zespołu Downa


kariotyp zespołu Turnera

  1. a)kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/archive/5/53/20120301230549%21NHGRI_human_male_karyotype.png

2. b) kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/a/ab/21_trisomy_-_Down_syndrome.png

3.c) kariotyp:

http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/1b/45%2CX.jpg/800px-45%2CX.jpg

  • TESTY DNA – wykorzystuje się tu tzw. Sondy molekularne, czyli odcinki DNA o określonej sekwencji
  • CHOROBY GENETYCZNE CZŁOWIEKA

FENYLOKETONURIA –choroba dziedziczna wywołana brakiem enzymu, który katalizuje przemianę fenyloalaniny w tyrozynę; jeżeli nie jest leczona, powoduje upośledzenie umysłowe

  • fenyloalanina–jeden z aminokwasów egzogennych. W skutek tej reakcji następuje nagromadzenie produktów przejściowych, które działają szkodliwie na zakończenia nerwowe, funkcje wielu narządów i to może skutkować śmiercią. Fenyloalanina nie może być syntetyzowana w organizmie, aby uniknąć należy ograniczyć pokarm w którym jest ten aminokwas egzogenny.
  • CHOROBY NOWOTWOROWE – za te choroby o podłożu genetycznym odpowiedzialne są: ONKOGENY (normalne geny, które są u każdego z nas). Mutacja w obrębie ich genu lub bliskim sąsiedztwie skutkuje zmianami nowotworowymi. Zaliczamy: protookogeny i geny supresji wzrostu nowotworowego.

protookogeny – kodują substancje stymulujące podziały komórek

geny supresji wzrostu nowotworowego – kodują białka, które hamują te podziały komórek

Biotechnologia

Inżynieria genetyczna – działania na poziomie genu

  • ENZYMY RESTRYKCYJNE – enzymy, które rozcinają nici DNA w ściśle określonych miejscach, rozpoznają one niewielkie powtarzające się sekwencje nukleotydów o charakterze palindromowym (czyta się tak samo w dwie strony). Wskutek nacięcia, działania restryktazy powstająLEPKIE KOŃCE, które są względem siebie komplementarne.

LEPKIE KOŃCE – jednoniciowe, komplementarne względem siebie odcinki DNA, powstałe po zadziałaniu restryktaz.

WEKTOR – nośnik DNA. Nośnikami mogą być: plazmidy, wirusy.

Plazmid – kolista cząsteczka DNA występująca w cytoplazmie bakterii niezależnie od nukleoidu.

ORGANIZM TRANSGENICZNY – organizm do którego wprowadza się obcy gen

DAWCA – organizm do którego gen jest pobierany dla biorcy

BIORCA – dostaje gen od dawcy

  • TERAPIA GENOWA – polega na wprowadzeniu do organizmu biorcy genu terapeutycznego
Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura,Ciekawostki biologiczne

Tagi: ,

Pozostaw odpowiedź

bowflex
bowflex is the brand name for a series of fitness training equipment marketed and sold by nautilus inc based in vancouver washington it sells its