Ekspresja genów – transkrypcja

Gen – jest to odcinek DNA zawierający informacje o ściśle określonym białku lub RNA.

Gen jest jednostką nieciągłą, tzn. że w jego skład wchodzą: odcinki kodujące (zawierające zapis) – eksony oraz odcinki niekodujące (nie zawierają zapisu) – introny.

Proces ekspresji genów – odczytywanie informacji w nich zawartych.

ekspresja genow

Rys. Aneta Skawińska

Ten proces jest 2-etapowy:

  1. przepisanie informacji z DNA na RNA jest to transkrypcja
  2. synteza białka według wzorca RNA inaczej translacja

TRANSKRYPCJA:

– chemicznie: synteza RNA według ściśle określonego wzorca DNA

– proces, który zachodzi w oparciu o regułę komplementarności

 

Warunki, aby zaszła transkrypcja:

– wzorcowe DNA (matryca)

– substraty: rybonukleotydy (nukleotydy z rybozą)

– źródło energii – trójfosforany

– enzymy – polimeraza RNA

– miejsce inicjacji: promotor

 

Polimeraza RNA przyłącza się do wzorcowego DNA, przyłączenie to powoduje pękanie wiązań wodorowych. Polimeraza przyłącza wolne nukleotydy RNA zgodne z regułą komplementarności wzdłuż jednej nici. Po zakończeniu transkrypcji pojedyncza nić RNA oddziela się, a nici DNA ponownie się ze sobą łączą.

transkrypcja

Rys. Aneta Skawińska

Polimeraza jest enzymem, przemieszcza się zawsze w określonym kierunku.

 

Polimeraza RNA przesuwa się od końca 3 do 5, a syntetyzuje od 5 do 3.

Nić matrycowa – nić według której jest tworzona kopia.

Nić kodująca – jest nieaktywna, jest jakby tłem.

 

Transkrypcji ulega cały gen (introny i eksony).

Początkowo powstaje Pre-mRNA, ono też zawiera introny i eksony (które zawierają fragmenty kodujące i niekodujące).

Pre-mRNA podlega obróbce potranskrypcyjnej (posttranskrypcyjna, Splicing).

Polega to na wycinaniu intronów, łączeniu eksonów (w jądrze).

W wyniku łączenia eksonów powstaje mRNA (matrycowy RNA) – jest wzorcem do bezpośredniej syntezy białek.

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Biologia Matura

Tagi: ,,

Pozostaw odpowiedź