Gady – zwierzęta zmiennocieplne

Gromada: Gady (Reptilia)
Grupa: synapsydy
Podgromada: Synapsydy (gady ssakokształtne Synapsida)
Rząd: Pelikozaury (†Pelycosauria)
Rząd: Terapsydy (†Therapsida)
Grupa: zauropsydy
Podgromada: Anapsydy ( Anapsidia)
Rząd: Kaptorynomorfy (†Captorhinomorpha)
Rząd: Żółwie (Chelonia)
Podgromada: Diapsydy (Diapsidia)
Rząd: Ichtiozaury (†Ichthyosauria)
Rząd: Tekodonty (†Thecodontia)
Rząd: Krokodyle (Crocodilia)
Rząd: Pterozaury (†Pterosauria)
Nadrząd: Dinozaury (†Dinosauria)
Rząd: Dinozaury gadziomiednicze (†Saurischia)
Rząd: Dinozaury ptasiomiednicze (†Ornitischia)
Rząd: Zauropterygie (†Sauroterygia)
Rząd: Łuskonośne (Squamata)
Rząd: Rynchocefale (Rhynchocephalia)
  • Gady to zwierzęta zmiennocieplne, do współcześnie żyjących zaliczamy: hatterie, jaszczurki, krokodyle, węże, żółwie.
  • Ich przodkami są płazy. Najstarszym przedstawicielem gadów był kaptorynomorf.
  • W karbonie podzieliły się na synapsydy i zauropsydy.

Budowa i funkcje życiowe gadów

Budowa zewnętrzna i szkielet

  • Skóra sucha i zrogowaciała – nie przepuszcza gazów, pokryta łuskami. Mogą też występować skostnienia skórne.
  • Brak gruczołów śluzowych. Gruczoły zapachowe i jadowe.
  • Mogą przebywać w środowisku hipotonicznym, mogą przebywać w wodach słodkich.
  • Palce mają pazury. W szkielecie jest mało elementów chrzęstnych. Żebra z mostkiem tworzą klatkę piersiową.
  • Czaszka składa się z trzewioczaszki i mózgoczaszki. Jest w pełni ruchoma, bo ma dwa pierwsze kręgi: dźwigacz i obrotnik.

Układ pokarmowy

  • Gęba: niezróżnicowane zęby; długi, u wężów i jaszczurek rozdwojony język.
  • Nie potrzebują wiele jedzenia, gdyż wolno jej trawią.
  • Większość gadów specjalizuje się w drapieżnictwie.

Układ oddechowy

  • Płuca gąbczaste mają dużą powierzchnie wymiany gazowej, a dzięki klatce piersiowej wentylacja płuc jest sprawniejsza.
  • U niektórych wykształciło się podniebienie, które pomaga w oddychaniu.

Układ krwionośny

  • Serce składa się z 3 części, w komorze pojawiła się niepełna przegroda, która zapewnia niemieszanie się krwi (krokodyle mają serce czteroczęściowe).

Układ nerwowy i narządy zmysłów

  • Oczy osłonięte trzema powiekami: dolną, górną i migotką. Oko ciemieniowe reaguje na promienie świetlne, w oku występują czopki i pręciki, wiele gadów odróżnia barwy, daltonistami są węże.
  • Silniejszy rozwój mózgu, na którym pojawiła się kora nowa.
  • Akomodacja poprzez dociskanie soczewki do twardówki.
  • Mają jedną kostkę słuchową (strzemiączko) oraz czasem błonę bębenkową. Żółwie, hatterie i węże nie mają tych narządów – są głuche.
  • Narządy Jacobsona znajdują się na języku, są zaopatrzone w receptory chemiczne.

Układ wydalniczy

  • Układ wydalniczy – zanercza nie mają orzęsionych otworków.
  • Moczowody uchodzą do pęcherza moczowego i kloaki.

Rozmnażanie się i rozwój gadów

  • Zapłodnienie wewnętrzne. Zapłodnienie ma miejsce w jajowodach. Zarodek chroniony jest błonami płodowymi, które dodatkowo zapewniają odpowiednie mikrośrodowisko.
  • Owodnia chroni zarodek, gdyż otacza go i wypełniona jest płynem. Kosmówka wyściela skorupę od wewnątrz. Omocznia gromadzą się produkty przemiany materii.
  • Gazy potrzebne do wymiany gazowej dostają się do wnętrza jaja przez pory w skorupie.
  • Narząd kopulacyjny samca to prącie wychodzące z kloaki. Końcowy odcinek jajowodu (którym podążają plemniki) to gruczoł skorupkowy.
  • Niektóre jaszczurki i węże są jajożyworodne.
  • W odróżnieniu od innych gadów krokodyle opiekują się potomstwem.

Przegląd i znaczenie gadów

  • Gady to pierwsze kręgowce – owodniowce.
  • Wszystkie są chronione.
  • Z rynchocefali do dziś przetrwałą tylko reliktowa hatteria.

Artykuł powstał na podstawie:

Biologia klasa 1. OPERON, zakres rozszerzony, Gdynia 2005 

Your ads will be inserted here by

Easy Plugin for AdSense.

Please go to the plugin admin page to
Paste your ad code OR
Suppress this ad slot.

Print Friendly, PDF & Email

Kategorie: Biologia,Gady,Świat zwierząt

Tagi: ,

1 Komentarz

Pozostaw odpowiedź

produkcja szalików
Produkcja i sprzedaż. Największy w Polsce producent akcesoriów kibicowskich.
efanshop.com